Η Διεργασία της Στρατηγικής Διοίκησης

Όπως γίνεται φανερό από τα προηγούμενα, η διεργασία της στρατηγικής διοίκησης μπορεί να θεωρηθεί ότι, ανεξαρτήτως της προσέγγισης και των αρχών που ακολουθούνται, αποτελείται από μια σειριακή ακολουθία τριών βασικών σταδίων. Η ακολουθία αυτή όμως είναι αέναη και δυναμική ώστε να εξασφαλιστεί το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

pastedGraphic.png

Σχεδιασμός

Το στάδιο του σχεδιασμού περιλαμβάνει δύο βασικές διεργασίες : 

Τη διεργασία της ανάλυσης περιβάλλοντος 

Η διεργασία της ανάλυσης περιβάλλοντος αποτελεί βασικό στάδιο εκκίνησης της όλης διαδικασίας στρατηγικής διοίκησης ενός οργανισμού. Στο πλαίσιο αυτής της διεργασίας, ο οργανισμός παρακολουθεί και αναλύει τόσο το εξωτερικό όσο και το εσωτερικό περιβάλλον του.  

Στη μεν πρώτη περίπτωση στόχος  είναι η αναζήτηση και ταυτοποίηση των τάσεων, εξελίξεων και δυνάμεων που μπορούν να επηρεάσουν είτε αρνητικά είτε θετικά την λειτουργία του.   

Στη δε δεύτερη περίπτωση ο οργανισμός επικεντρώνεται στην εσωτερική του λειτουργία (ιστορική απόδοση, βασικές και κρίσιμες ικανότητας, διεργασίες και διαδικασίες κα) προσπαθώντας να εντοπίσει χαρακτηριστικά σημεία υπεροχής η βασικές ελλείψεις και αδυναμίες. 

Τη διεργασία της διαμόρφωσης και ανάπτυξης της στρατηγικής  

Η διεργασία διαμόρφωσης της στρατηγικής έπεται αυτής της ανάλυσης περιβάλλοντος και, στηριζόμενη στα κύρια ευρήματα της τελευταίας, θέτει τις βασικές κατευθύνσεις του οργανισμού προσδιορίζοντας το επιθυμητό μέλλον.  

Η διεργασία αυτή μπορεί να αντιστοιχιστεί στη λειτουργία του Στρατηγικού Σχεδιασμού και περιλαμβάνει τη δήλωση αποστολής, τη διατύπωση του οράματος και το καθορισμό των στρατηγικών στόχων. 

Επίσης περιλαμβάνει την ανάπτυξη και εξειδίκευση της στρατηγικής, όπως αυτή διαμορφώθηκε με το στρατηγικό σχεδιασμό. Πρακτικά αντιστοιχεί στη λειτουργία του Επιχειρησιακού Σχεδιασμού και περιλαμβάνει τον καθορισμό επιχειρησιακών στόχων, οι οποίοι υποστηρίζουν τους αντίστοιχους στρατηγικούς, την επιλογή κατάλληλων δεικτών μέτρησης για την αξιολόγηση των επιχειρησιακών στόχων και την επιλογή των δράσεων και ενεργειών για την επίτευξη των στόχων αυτών.  

Εφαρμογή 

Σε αυτό το στάδιο ο οργανισμός μπαίνει από τη θεωρία (σχεδιασμό) στη πράξη και επιχειρεί, μέσω της διάχυσης της  στρατηγικής στο σύνολο του οργανισμού και την κατανομή των σχετικών πόρων, να επιτύχει την υλοποίησή της με δραστηριότητες, έργα, προγράμματα. Στο πλαίσιο αυτό κινητοποιείται το σύνολο  του οργανισμού μέσω της σχέσης συνεισφορά-αρμοδιότητα-λογοδοσία.  

Αξιολόγηση 

Το βήμα της αξιολόγησης αναλύεται και αυτό σε δύο στάδια : 

Την παρακολούθηση υλοποίησης της στρατηγικής 

Στο στάδιο αυτό ο οργανισμός προβαίνει στη παρακολούθηση υλοποίηση της στρατηγικής, μέσω της ανάπτυξης κατάλληλων συστημάτων και μεθόδων που : 

  • Παρακολουθούν και μετρούν την απόδοση στη βάση των προτύπων απόδοσης     
  • Αναλύουν, αναθεωρούν και συγκρίνουν τα δεδομένα μετρήσεων 

Την ανατροφοδότηση και λήψη διορθωτικών μέτρων 

Τα αποτελέσματα του προηγούμενου σταδίου (αναφορές, αναλύσεις, συγκριτικές αξιολογήσεις) χρησιμοποιούνται ως βασικό υλικό ενημέρωσης και υποστήριξης των δομών λήψεως αποφάσεων.

Έτσι οι κυριότεροι όροι που απατούνται στο πλαίσιο της στρατηγικής διοίκησης είναι οι κάτωθι : 

Στρατηγικός Σχεδιασμός 

Αποτελεί εκείνη την διεργασία μέσω της οποίας προσδιορίζεται το επιθυμητό για τον οργανισμό μέλλον και καθορίζεται η πορεία επίτευξής αυτού. Είναι το λεγόμενο στάδιο καθοδήγησης των μελλοντικών ενεργειών. 

Αλληλεπιδρώντες 

Πρόκειται για το σύνολο των ανθρώπων ή ομάδων, που επηρεάζονται ή/και επηρεάζουν την λειτουργία ενός οργανισμού. Για μια δημόσια υπηρεσία αυτοί μπορεί να είναι οι πολίτες, οι υπάλληλοι, η Κυβέρνηση, οι φορολογούμενοι, τα πολιτικά κόμματα, άλλες δομές του δημοσίου, ομάδες συμφερόντων, ομάδες στόχοι, συνδικάτα, επαγγελματικές ενώσεις κα.  

Αποστολή 

Η αποστολή ενός οργανισμού καθορίζει την ουσία και το λόγο ύπαρξης του. Η δήλωση αποστολής μπορεί να περιέχει τον κύριο σκοπό του οργανισμού, την φιλοσοφία και τη μοναδικότητα του. 

Όραμα 

Αποτελεί την εικόνα για το μέλλον του οργανισμού και προσφέρει μακροπρόθεσμη εστίαση, χωρίς όμως να αποτελεί και τη θεραπεία για όλα τα προβλήματα.  

Στρατηγικό Ζήτημα 

Είναι βασικά ερωτήματα που πρέπει να απαντήσει ο οργανισμός και τα οποία επηρεάζουν το μέλλον και τη λειτουργία του. Στη βάση αυτών διαμορφώνεται η στρατηγική του οργανισμού, γίνεται εκμετάλλευση συγκεκριμένων ευκαιριών και αδρανοποίηση  τυχόν απειλών. 

Είναι απλά στην περιγραφή, αλλά λεπτομερή στην περιοχή δράσης, καταλαμβάνουν συνήθως την έκταση μιας παραγράφου και διατυπώνονται με τη μορφή ερώτησης. 

Τέλος αποτελούν πεδίο δράσης του οργανισμού, δηλαδή ο οργανισμός μπορεί να  αναλάβει ενέργειες δράσης επί αυτών.  

Στρατηγικός Στόχος ή Σκοπός 

Το σύνολο των στρατηγικών στόχων περιγραφεί τον τρόπο που θα επιτευχθεί το όραμα του οργανισμού. Ο στρατηγικός στόχος είναι γενικός, σύντομος και περιεκτικός και αναφέρεται σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. 

Παράδειγμα : Εξασφάλιση ενός ποιοτικού περιβάλλοντος εργασίας 

Επιχειρησιακός Σχεδιασμός 

Αποτελεί εκείνη την διεργασία μέσω της οποίας εξειδικεύεται ο Στρατηγικός Σχεδιασμός και συγκεκριμενοποιείται ο τρόπος επίτευξής του. 

Επιχειρησιακός Στόχος ή Στόχος 

Οι επιχειρησιακοί στόχοι αποτελούν τη βάση επίτευξης των αντίστοιχων στρατηγικών στόχων καθώς τους εξειδικεύουν σε επιμέρους στόχους και προσδιορίζουν την απαιτούμενη δραστηριότητα για την επιτυχή επίτευξή τους. Ένας (επιχειρησιακός) στόχος πρέπει να είναι SMART : 

  • Simple/Specific, δηλαδή απλός και κατανοητός 
  • Measurable, δηλαδή μετρήσιμος και επιβεβαιώσιμος 
  • Attainable/Agreeable, δηλαδή εφικτός/συμφωνημένος  
  • Realistic, να έχει σχέση με τη πραγματικότητα της οργάνωσης (πόροι, διεργασίες, επιδιώξεις) 
  • Time-bounded, να είναι χρονικά προσδιορισμένος   

Παράδειγμα : Αύξηση του αριθμού των εγκαταστάσεων του οργανισμού, που πληρούν τα κριτήρια του Κανονισμού Υγιεινής και Ασφαλείας, από 70% σε 85% του συνολικού αριθμού των εγκαταστάσεων μέχρι τέλος του 2014.   

Δράσεις 

Είναι το σύνολο των ενεργειών-έργων που αναλαμβάνονται από την οργάνωση ώστε να υλοποιηθεί ο σχεδιασμός της και να επιτευχθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί. 

Παράδειγμα : Πρόγραμμα αντικατάστασης φθαρμένου/ ληγμένου υλικού πυρασφαλείας (πυροσβεστήρες, πυροσβεστικές φωλιές, κυτία άμεσης επέμβασης, εγκαταστάσεις ειδοποίησης για πυρκαγιά)     

Δείκτες  Μέτρησης  

Είναι το μέσο αξιολόγησης των επιχειρησιακών στόχων. 

Τιμή Στόχος  

Το επίπεδο απόδοσης που πρέπει να επιτευχθεί ανά δείκτη μέτρησης. Συνδέεται άμεσα με τον αριθμό και το είδος των επιλεγόμενων δράσεων.  

ΣΥΝΟΔΕΥΤΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ

Μετάβαση στο περιεχόμενο